Donostian, 2022ko agorrilaren 16an, asteartea astelehenez mozorroturik.

Irakurle estimatua:

Hiru asteko udako oporretan erabat deskonektatu dut, eta uda-usainez maitasuna agertu zait ene bizitzara berriro. Atxoplatu edo moldatu besterik ez dut egin neure burua errealitatera, bizi nadin, bizi dezadan bakarra den ene bizitza hauxe…

Atxopla hadi, atxua!

2022/07/22

Ainara Maia Urroz

Agur Irun, Bidasoa eta Jaizkibel artean zaudena, antzina-antzinatik, ongi zabaldua dago zure izena, baita Uranzu ere, dohain berezi alaigarriak dituena, sendatzen duzue ene bihozmina, gauza atsegina, iratzeen artean (Urantzu) aurkitu nahi nuke heriotz orduan zure inguruan. Horrelako zerbait idatzi zion Basurko poetak Bidasoa bazterrari.

Borobildu zaizkit ertzak iragan neguan, eta borobildu begiak aste honetan Errenteriako andre eta lankide bati entzun diodanean esaten «atxoplatu». Ezpainak biribilduz, harriduraz eta hunkiduraz begiratu dut nola argitzen zen Piriniotako bidea gauez, eta borobildu zaizkit begiak harriduragatik sanferminetako su artifizialak aurrez aurre ikustearekin batera.

Ez dakit segur borobildu eta biribildu bi aditz sinonimo ote diren, baina azken boladan zer pentsa eman zidan Urruñako lagun idazle batek: borobildu aditzak bolumena hartzea esan nahi du, eta biribildu, aldiz, zirkunferentzia bat marraztea. Hala, zure begiak borobildu dira agian harriduragatik, hau irakurtzean, eta langileak manifestazioan ukabilak borobildurik doaz elkarrekin; baina airearen erresistentzia gutxitzeko forma egokia duena forma biribildu bat da, edota zirkunferentzia marraztu edo forma biribil bat egitea.

Eta zer ote planak edo egitasmoak biribil ateratzea? Zer ote udako oporrak planifikatu eta biribil ateratzea? Hasiera eta amaiera duen istorio zirraragarri bat bururatzea? Ilargi betea borobiltzen da hilero, eta ni berarekin batera atxoplatzen naiz; hiztegietan ez dagoen hitza, bidenabar esanda, baina hiztegietan agertzen ez diren hitzak benetan sentitzen ditugunak bihotzean.

Sentiberago eta minberago nago, eta munduko min eta sentipen oro neure bihotzaren zaurietan sartzen dira. Egokitzen edo moldatzen naiz maitalea bere maitearen barnean bezala, eta andre zahar batek neskatila honi zera esaten dio: «Atxopla hadi, atxua! Mundu honek ez du eta malkoen beharrik, eta ez kexa, otoi, eta segi beti aitzina». Izan ere, aste honetan jakin dut atxua neska txikiei esaten zaiela maitekiro, eta ez atsoa edo andre zaharrari.

Atxuak nahiz atsoak maitasunaren beharra dugu, eta mutilengana inguratzeko gogo eta desira ere maitemintzen garelarik, baina maite duguna iheskor dagoelarik, egoerara atxoplatu besterik ez dugu egin behar, bizi nahi badugu behintzat, bizirik gauden bitartean.

AMAIUR, haurren xatar ezin bihur.
20 urte ez dira deus ere…

2022ko agorrilaren 15ean, astelehenez, Amaiurren.

Ainara Maia Urrotz

(X. Leteren “Habanera” doinuan kantatzeko)

Amaiur jaioterritik umilik haur Donostira,

Nafarroako larretik Gipuzkoako bustira,

etorri hintzen, Joxe, ta hire lagunok guztira

bagina gaueko izar, a ze nolako distira!

Suerteak tiraka ere inoiz hobe ezetz tira:

zorionean agertu hintzen Txingudi eztira;

geroko sentimenduak faltsuak izan ez dira:

amodioa hitzetan jausi zaiguk abestira.

Jaioterrian bahuen amuarrain eta mizpira;

gerora etzaik faltatu onddo-beltz, xingar, ixkira…

Bizitzak halabeharra, halabeharrak “aski da!”:

derrigor pasatu behar txuletatik barazkira…

Nahiz denok jaitsiak gauden hamalautikan zazpira,

deusek ez gaitu botako etsipenaren azpira.

Zorionez etorri haiz oturuntza-argazkira:

bihotzak gora ditzagun txanpan-toparen izpira.

(Joxe Maia gure lankideari (Txingudi ikastolakook).

Jexux Mari Mendizabal “Bizargorri”

2002-06-26

1937ko buruilaren 15ean Amaiurren.

Joxe Maya Dendarieta Gurutze egun batez sortu zen Amaiurko Itsalosko bordan, Gorramendiren altzoan.

2002ko azaroaren 21ean Irunen.

Ene aita zena duela ia 20 urte hil zen, baina nigan bere sorterriarekiko maitasuna utzi zuen.

Antxuan xuri

arlantxan gorri

defotan beltx

zer dela pents?

Hil aitzin, azken egunetan erran zautan: izan zoriontsu, ainarita, izan zoriontsu. Ez pentsa inork ez zaituenik maite, nik maite zaitut. Beti. Maitasuna maitasuna baino gehiago baita, sortzetik honatago eta heriotzetik haratago doan indar misteriotsua.

Eta ni arduratua ibiltzen nintzen gaztetan nor,

nolakoa izango ote zen

enetzat aukeratua.

Ene aitaren antzekoa

nola aurkitu galdezka,

maiteminik gabe amodio bideetan.

Egia balirudike ere

gezurra litzateke;

gezurra badirudi ere

egia izan daiteke.

 

2003

Bizitzaren udazkenean joan zinen

eta orain nabarra da gure bihotz-arima,

nabarra sentimendua.

Hilkorron bihotzotan hilezkor zara,

hilezkor bihotz guztietan.

  • Lehenik bizitza sinestezin bat, gero liburu harrigarri bat, eta orain omenaldi xume hau zuri, aita…

Nire zurekiko oroitzapenetan sentitzen zaitut:

zure akatsaren oihartzun urruna,

zure kantua ikusten dut goizean

eta irribarrea lehenengo planoan

begiak ixten ditudanean gauean.

Bakarrik nagoenean,

zure besarkadaren beroak inguratzen nau,

usaintzen dut zure hatsa eta

poesia laztantzera iristen naiz;

poesiak eguneroko berriak, bizipenak eta pozak direla

oroitarazten didazu.

Horregatik, aita, kantaidazu beti bezala belarrira:

“Ainara, ainara, polit eta gazte,

zaharrak eta gazteak dabiltza zure atze,

ile hori, begi urdin, ederra zara zu, Ainara”.

AITAREN ERRANA

Xuri ta beltxa

gibelurdin eta onddo beltxa,

xixa hori edota amuarrain!

Txindoki gainean,

Jaizkibelen barna,

Gorramendi kaskotik

zuri berde eta gorria.

Dirdira berezia irristatzen da

ahantziriko urteetan:

udaberri atseginen sasoien ibilaldiak,

udako eguzki errukigabeak,

udazkeneko euri-zaparrada eta haize-boladak,

eta neguko orduen elurrak.

Udazken koloretan landen lurrinak zeharkatzen,

hitaz oroit eta higana,

beti ere hilezkor bihotz guztietan.

Nahiz eta soinak hegan  egin

erroetaraino jautsi,

goieneraino igan,

muinak iraun dirau

gugan.

Sinisten dut bihotzez

egunen batean hilen naizela ni ere bai,

hauts bihurtuko naizela

eta gizaki-abereek nik emandako

fruituetatik bazkatuko direla.

 

ENE AITA DENARI

Sinetsi nahi dut

han goian zaudela,

baina inoiz baino hurbilago;

sinetsi nahi dut

zeruko mahaian zaudela

eta ez zaudela bakarrik,

hantxe daudela ezagunak,

lagunak eta familia.

Goraintziak denei.

Zorionak aita,

esker mila munduko aitarik onena izateagatik.

Nik ere aunitz maite zaitut, beti.

AMAIUR

Baina amaitu da ura,

iturria agortu da:

ezin dut negar gehiagorik egin,

eta lehor, idor nago, antzu.

Etorririk ez

eta joanak orain.

Joandakoak gogoan

etorritakoen faltan.

Hitzak ere ez datoz tarrapataka,

hitz hutsak, mamirik gabeko irudipenak,

azaleko irudiei so.

Jada ez dago itsasorik,

malko gaziez egindakoak.

Putzu istiltsuak, lokatza, lohia,

neure atsekabean hankak

zikindu ditut.

Hitzak.

Jada ez dute deus ere erraten,

eta ez zait hitz bakar bat ere ateratzen

ahotik.

Uholdeak aspaldiko kontuak dira,

baita hitzak ere.

Bukatu da niregan hitza.

Ez dut gehiago hitz egiteko gaitasunik,

neure gorputzak zinez sentitu nahi baitu,

eta erraietatik solastu nahi dut zintzo.

Tantaz tanta

elekatzen hasiko naiz sentimena.

Sufritzetik utzi eta alaitu nahi dut

gazteluaren altzoan

ene arbasoen besarkadaz

ene arbasoek hitz egin dezaten

isilduko naiz.

20 URTE

Ia hogei urte iragan dira

zu gabe, aita.

Zoriontsu izateko erran zenidan.

Hogei urte hauetan

oso zoriontsu izan naiz

baina oso zorigaiztoko ere bai

ia erotzeraino

ia hiltzeraino.

33 urterekin ene buruaz beste egitea ere

pasa zitzaidan burutik amodio ezagatik,

baina poesiak salbatu ninduen,

HATSA hartu eta bota nuen,

eta poema-liburu batez erditu nintzen.

Hogei urte hauetan

oso zoriontsu izan naiz,

baina oso zorigaiztoko ere bai

ez bainaiz ama izan;

haurdun gelditzeko esperantza bihotzean beti

noizbait erdituko naizela maitasunez:

enara bakar batek

uda ekarriko al du?

Kristaletik kanpora urdin,

kristaletik barnera lanbro,

bart arratseko laino meheak

ikusmira lausotzen dit.

Urdin iluna bihurtzen da

kristal ilunetik haratago begiratzean,

eta eguzkiak bero desafiatzean nau,

goizeko ihintzari aurre egiten dio.

Ekaineko eguzkiak

bere izpiekin

maiatzeko loreak jaso nahi ditu,

eta bere soineko zuriaz

begiak estali nahi dizkit.

agorril, esadazu

iragandako udazken-negu hurbila

amesgaizto izan dela,

esadazu eta

esnatuko naiz:

non gelditu dira ametsak betetzeko indarrak?

Udaberriak ikaratzen nau,

bere baitan esperantza dakarrelako,

eta agian, udazkenerako

kearen antzera

desagertuko delako.

Hostoak lurrera erortzen diren bezala,

malkoek egindako bideetatik

oroimina datorkit.

Oroitzapenek bide hori

desegiten laguntzen didate,

eta udazkeneko zuhaitzak bezalaxe

mila kolore arreko soinekoa janzten dut…

…hosto ximel batzuk erori,

baina beste batzuek tinko eusten diote

zuhaitzari, adarrari.

Agur erran genion elkarri,

bidaia hori hasi zenuenean,

eta agurra ez zen betirako,

betiko oroitzea baizik.

Oroitzea,

bidaia baten banantzearen ondoren,

agian, elkar ikusiko dugula

toki zoragarri batean,

agian ez badugu elkar ikusiko ere

noizbait ere elkartzeko itxaropenaz

beti bizituko naizela

zoriontsu.

xorinokantharia -ri buruz

DENA DA POSIBLE! noranahi noala, bihotz osoz noa... ALL IS POSSIBLE! wherever I go, I go with all my heart...
Post hau Uncategorized atalean publikatu zen. Gogokoetara gehitzeko lotura iraunkorra.

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Aldatu )

Connecting to %s