Olot, 2022ko apirilaren 3a, igandea. SaHATSA bihotzean, urteko egunik ederrena gogoan.

Irakurle maitea:

hona hemen poetontzat urteko egunik ederrenaren kronika poetikoa:

2022ko martxoaren 27a, Senpere-Amotzeko Larraldean

SAHATSAREN ONDOAN

Iragan igandean eguzkia ere gonbidatu genuenez urteroko euskal poeton bilgunera elkarri hatsa emateko, hura ere agertu zen, eta egun osoz gozatu zuen gutarteko adiskidetasunaz eta poesiaz. Gutartean fisikoki ez zeudenak ere presente izan genituen, eta pittaka-pittaka biltzen hasi ginen saHATSAren inguruan… 50en bat pertsona! ETBko Iparraldeko Orena eta Euskadi Irratiko kazetaria den Irati Errandonea ere agertu zen gutartera, berak aurten parte hartu baitu HATSAREN POESIAn Bidasoko AEKko ikasle gisa. 

Egun osorako jarri genuen Iñaki Bastarrikaren 120 azieta edo platerekin osatutako margo eta aurtengo HATSAREN POESIAren partehartzaileen hitzekin osatutako erakusketa ederra; eta eguerdian hasiera eman genion 2022ko Hatsaren Poesia liburuaren aurkezpenari. Aurten parte hartu duten 122 olerkarien hitzez bustiriko orriak aberasgarri eta hunkigarri zaizkigu, eta Auxtin Zamora hasi zen solasean azaltzeko Larraldea etxaldearen babesean hazi zaigun sahatsak zergatik egon nahi zuen gure artean, eta ez duela hiru urte leku berean landatu genituen gorostiak eta mizpirak. Seguruenik, sahatsa hitzaren barnean gure hatsa aurkitzen zuelako agertu zaigu ustekabean gure landarearen poesia, gu guztioi hatsa emateko, esperantza amini bat alegia.

122 olerkari Euskal Herri osoko nahiz euskal diasporako, tartean 35 berri, eta liburua atontzeko lanak hartu ditudanez, nik Ainara Maiak, esan nizuen akatsak akats liburu honetako poema bakoitza gonbidapen bat dela hartzeko eta irakurleak bere egiteko, eta horrela irakurle bakoitzak duen olerkia argiari eskaintzeko.

Aurtengo liburuaren sar-hitza idazteko gonbita Joseba Aurkenerenari zoriz egokitu zitzaion bezala, datorren urteko liburuaren sar-hitza Peio Jorajuriari egokitu zaio, eta jada erran dezakegu abian dela 2023ko Hatsaren Poesia!

Sahatsa gure artean zoriz eta ustekabean agertu zen, eta zoriz azken urteotako 24 aleen bilduma Bidasoako AEKri egokitu zitzaion opari, eta ondoren Marisa Arruabarrena poeta oriotarrak berak egindako giltzatako bereziak oparitu zizkigun aurten bildu ginenon artean, eta Antton Kazabon poeta oiartzuarrak ere bere liburu batzuk zozketa bidez oparitu zizkigun. Eskerrik asko zuen guztien eskuzabaltasunarengatik!

Aurkezpen-ekitaldiaren ondoren, taldearen argazkia atera zigun Beronika Zamorak, eta gero jan-edanak dastatzen hasi ginen elkarrekin hitz egiteko luze eta zabal. Aperitifaren ondoren, eguraldi eguzkitsua zela profitatuz, mahai biribiletan bazkaldu genuen Larraldearen aitzinean, eta lo-kuluxkaren orduan, bakoitza bere olerkiak errezitatzen eta kantatzen hasi ginen: Alan Abeberri, Piarres Aintziart, Aitor Antuñano, Eneko Apaolaza, Marisa Arruabarrena, Joseba Aurkenerena, Mikel Babiano, Iñaki Bastarrika, Matxalen Bezos, Bidasoko eta Lezoko AEK euskaltegietako ikasle zenbait eta euren irakasle Idoia Genua, Ilazki Egibar, Nicole Etxart, Maialen Etxegoin, Lucien Etxezaharreta, Lorea Etxezarreta eta haren semea Unax, Tere Irastotza, Imanol Irigoien, Josu Jimenez, Antton Kazabon, Antton Larrandaburu, Juankar Lopez Mugartza, Asel Luzarraga, Ainara Maia, Arantza Martinez, Sabin Oregi, Andoni Salamero, Graxi Solorzano, Marikita Tambourin, Eric Traonmilin, Auxtin Zamora, Eba Zilbeti eta Lander Zurutuza.

Antton Larrandaburuk, bere musika-taldeko lagun batekin batera, hiru kantu abestu zituen, eta arratsaldea musikaz blaitu zigun. AEKko nahiz Idazle Eskolako ikasleen presentzia oso estimatzekoa izan da, eta Tere Irastortzak present ez zegoen Koldo Zubeldiaren poema irakuri zuen bezala, Imanol Irigoienek bere anaia Joan Mariren poema ere irakurri zigun. Liburuaren bukaeran iaz presentzial egin ziren hiru poesia-tailerren emaitza poetikoak daude, eta iazko suHATSAren sugarrak pizturik segitzen duelako, heldu den apirilaren 4an hasiera emango zaio Auxtin Zamoraren aluminiozko artelanez eta iazko HATSAREN POESIA liburuko hitzez osatutako erakusketa poetikoari Iruñeko liburutegi nagusian. Bertan, izanen da Miren Agur Meabe poeta omendua, eta ondorengo asteetan Amaia Lasa, Itxaro Borda eta Juan Luis Zabalaizango dira han.

Suhatsa eta sahatsa dira bizitzeko behar dugun gure hatsa eta arnasa, eta segi dezagun elkartzen horrelako egun gogoangarriak izan ditzagun hemendik aitzina ere! Izan ere, enetzat behinik behin urteko egunik ederrena “Hatsaren poesia eguna” da, liburuan parte hartzen dugun guztiok elkartzeko aukera baita eta egun zoragarri bat iragaiteko elkarrekin.

Gehiago jakiteko urteko egun politenaren inguruan, hona hemen Auxtin Zamoraren bloga:

https://olerkarieneguna12.blogspot.com/2021/12/blog-post.html

Besarkada bana eta ez adiorik! 

Maite zaituztet

Ainara Maia Urroz

Uncategorized atalean publikatua | Iruzkin bat utzi

Irunen, 2022ko martxoaren 11n, ortzirala… ernaltzeko ametsak giltzapean.

Irakurle agurgarria:

Azken zazpi urteotako ene balantza beharbada erori zait, eta balantzaka noa; balantzaka atzera begiratu dut aurrera egin dezadan, denbora gehiago gal ez dezadan, jada berantegi bada ere agian ene asmoak eta esperantzak betetzeko, baina agian ezer ez da berantegi, bizitzan ezer ez delako galtzen, ikasten (irabazten) badugu, ala?

Matelak gorritzen zaizkit, ene barneko hitzak atera behar ditudanean; izan ere, hitzak baino gehiago baita maitasuna, maite zaitut esatea baino gehiago. Maitasuna ekintza da bizitza erabat iraultzen duena, onerako zein txarrerako. Maitasuna izatea baino, egitea denez, maitasunezko eskutitzak idazten ditut matelak gorritzen zaizkidala ez ikusteko. Hala ere, alferrik dira hitzak ezer egiten ez bada, maitasunean bezala, beste edozertan, hala nola gauza bera al da ama izatea eta ama egitea? Erditu gabe ere ama izan daiteke, idatzi gabe ere maita daiteke.

Matelak gorritzen dizkit lotsak, beldurrak edo ahalgeak; ahal ezinak ematen dit amorrua, eta ezina ekinez egina esamoldea datorkit gogora. Eginez egiten dugu posible ala… ez, eta orduan dator frustrazioa eta etsipena. Orduan gorritzen zaizkigu matelak ekinaren ezinez. Inpotentziaz.

Matelak gorritzen zaizkit negu beteko bonbek erretzen eta suntsitzen dituztelarik larreak eta soroak, hiriak eta herriak, neure aberritik apenas 3.000 kilometrora gerran daudela ikustean, eta mugen gaindi den hura helezina egiten zait, ulertezina. No war in Ukraine (gerrarik ez Ukrainan) irakurri dut nazioarteko kamioi batean, eta ni matelgorritu naiz berriro, errudun sentitu naizelako gure mendebaldetasun karnabalesko honetan.

Matelak gorri, eta esperantza ahultzen zait barnean. Ernaltzeko ametsak giltzapean, eta erantzunik gabeko maitasunezko eskutitzak denbora zehaztugabe batetik zintzilik. Mugen gaindi den ura dugu Bidasoa ibaia Irunen, eta bertan itotzen dira hegoaldetik datozen itxaropenak eta ametsak; amesgaizto bilakatzen zaigu egungo errealitatea, nahiz eta Inauteriek eta maskaradek ihes egiteko aukera eman diguten maskararik gabe, sudur gorria jantzita.

Matelak gorritzen zaizkit mendian gora abiatzen naizelarik, mendi-mazelak astun egiten zaizkidalako, baina esperantzari leiho bat ireki nahi nioke posible eginez ezinezkoa: Jaizkibelen, Erlaitzen, Aiako Harrian nahiz Xoldokogainan, Pirinioetako bidea elkartasun —eta askatasun— ildo zabal izan dezagun herri zapalduok heldu den udan, uztailaren 2an. Erabakitzeko eskubidea denoi dagokigu, baina aspaldiko mendeetan zapalduriko herri batek merezi du berez independentzia, inolako galdeketarik gabe, agian. Nik soilik matelak gorri ditut bi begi tristeen azpian, eta irribarre leun eta lotsati bat ateratzen zait itxaropenari begira, ene etsipenean.

Uncategorized atalean publikatua | Iruzkin bat utzi

Irunen, 2022ko martxoaren 1ean, asteartea. Egunerokotik hona…

Irakurle maitea:

https://idazleak.eus/eu/bazkideak/ainara-maia-urroz

Ainara Maia Urroz

XORINO KANTHARIA

Irun, 1976

Euskal idazlea eta itzultzailea da. Euskal Filologiako lizentzia eskuratu zuen 2002an, eta Euskal Herriko Unibertsitateko Hizkuntza, Informazioa eta Komunikazioa masterra 2004an. Euskara du ama hizkuntza, eta berak esana da «euskarak nau ni egiten»; horrez gain, gai da gaztelaniaz, frantsesez, alemanez, ingelesez eta txekieraz komunikatzeko.

2008tik 2014ra Brnoko Masaryk Unibertsitatean (Txekian) aritu zen euskara irakurle lanetan. Harrezkero, trebatzaile, irakasle, itzultzaile eta euskara teknikari lanak txandakatu ditu.

Idatzitako lanen artean,  Galtzea metodo kontua da (Txalaparta, 2004) itzuli du. 

Poesiaren arloan, hainbat kolaborazio egin du Hatsaren poesia (Senpere argitaletxea)  olerki bilduman parte hartu du 2001 urtean eta 2003-2021 urte bitarte; gainera, Europaren bihotzean (Calaméo, 2011) kolaborazioa egin du.  

Horrez gain, hauek ditu idatzitako poesia liburuak: Chansons d’amour, ilargi beterik gabeko gauak, (Maiatz argitaletxea, 2012) eta Muxuak (Zortziko argitaletxea, 2018).

Haur eta gazte literaturari dagokionez, Igandeak (Egile editore, www.entreescritores.com, 2015) eta. Oroiminezko Igandeak.( Dakit argitaletxea,  2020).

2019an Other Words-Beste hitzak (Erein, 2019)   eta narrazio lana Pepito, biziminaren eta maiteminaren txinparta (Maiatz argitaletxea, 2019)

Ainara Maia Urroz

2021

Hatsaren poesia (2003-2021)

Senpere

2020

Oroiminezko Igandeak

Dakit argitaletxea

2019

Other Words-Beste hitzak

Erein Argitaletxea, S.A.

2019

Pepito, biziminaren eta maiteminaren txinparta

Maiatz argitaletxea

2018

Muxuak

Zortziko argitaletxea

2015

Igandeak

Egile editore, http://www.entreescritores.com

2012

Chansons d’amour, ilargi beterik gabeko gauak

Maiatz argitaletxea

2011

Europaren bihotzean

Calaméo

2008-12-06

Eguberrietako olerkia

2004

Galtzea metodo kontua da

Txalaparta

2001

Hatsaren poesia

Senpere

www.idazten.com
Uncategorized atalean publikatua | Iruzkin bat utzi

Irunen, 2022ko otsailaren 24an, ostegunean… atrixun egin orduko, urte berria zahartzen… ni heltzen, umotzen…

Irakurle maitea:

IRITZI EMAILEAK. AINARA MAIA URROZ. IRUN.

Atrixun egin orduko, urte berria…

Ainara Maia Urroz

Hala ere, nabilelako nago hemen; nekeetan irria begietan aitzina begira jar gaitezen, iragana ahantzi gabe, eta gaur biziz. Gaur faltan dut zubi bat egitera gonbidatu ninduena, baina ez diot deitu, ezta idatzi ere. Pentsatu dut ongi egiten ari naizela, hau jada urrats handi bat dela. Zubiak eraiki behar ditugu, eta zauriak sendatu. Udazkenean irun behar dugu bedatsea, belar-hatsa alegia, eta ni jada prestatzen ari naiz Hatsaren Poesiarako ene olerkia. Aukerari atxikitako hizkuntza-politika irun eta josi, zirrikituen politikak probestu gure hiriak izan daitezen on eta gordailu erdal munduen barnean.


Zain dezagun, otoi, gure bihotza, geure eskuetan baitago biziraupena, eta oroit bihotz hautsiok direla aukera ingurunerik ederrenak sortzeko. Femme fatale izateari utzi nahi diot, eta galbidera eraman ninduena albo batera utzita, irabazpidera abia gaitezen denok.
Izan ere, mujer fatal hau azken urteotako balantzea egiten aritu da bere barnean, eta balantza erori zait gainera. Aunitz galdu dut, baina galera horrekin aunitz ikasi dut era berean, bizitza hori baita, etengabeko ikasketa, eta horretan gara irabazle, ikasten asmatzen badugu behinik behin. Iragan urte zaharreko urteko hitza asmatu nahian ibili dira zenbait erakunde eta hedabide, eta ezin ditut konprenitu zenbait gauza pandemia-garai honetan: nolatan da posible negatibo bat albiste positiboa izatea?


Txertoak landareak eraldatzen omen ditu beste bat bilakatzeko, eta ni ere beste pertsona bat ote naiz txertatu ondoren? Hitzak dira hitzak, haizeak barrez daramatza, eta gaueko maitasunezko hitzak egunak kolorez husten ditu. Iragan urte osoan Bidasoa aldeko hitzekin busti zaituztet Hitza-ren orrialde honetan, eta gaurgero atrixun bat egin orduko, koronabirusaren arrastorik gabe, eta txertaturik edo antzaldaturik, urte berri bat hasi dugu. Ohartzerako 2022, bikiez erdi naitekeen urtea, baina eskerroneko naiz lortu dudan guztia ikusita, ikasi dudan oroz jabetuta. Gaurkoan ere Bidasoa aldera Ezpelura errekatik datorkidan hitz batekin busti zaituztet ustekabean; oharkabean diot, ez baitut hitz hori inongo euskal hiztegietan topatu, baina Euskaltzaindiaren Euskal Herriko Atlasean antzeko zerbait topatu dut: Zilbetin atrije, Dorraun atriia in edota Arbizun atija, baina atruxin egin Donamarian; Donamaria pareko herrian, Oitzen, atrixun egin erraiten da, baina ez da inon ageri, doministiku edo atxis egin orduko, desagertu baita iragandako oro, baina maite dudan oro ene barnean dago.


Azken zazpi urteotako ene balantza beharbada erori zait, eta balantzaka noa; balantzaka atzera begiratu dut aurrera egin dezadan, denbora gehiago gal ez dezadan, jada berantegi bada ere agian ene asmoak eta esperantzak betetzeko, baina agian ezer ez da berantegi, bizitzan ezer ez delako galtzen, ikasten (irabazten) badugu, ala?

Uncategorized atalean publikatua | Iruzkin bat utzi

2022ko otsailaren 23a, asteazkena, Irun… Ainara Maia “Oroiminezko igandeak” LIBURU SINAKETA

Irakurle maitea:

duela hilabete egin nuen 2020an argitaratu nuen eleberriaren liburu-sinaketa neure herrian, Irunen…

NOIZ:

urtarrila 21, 2022 @ 6:30 pm – 8:00 pm

NON:

elkar Irun
Colon Pasalekua
8 20302 Irun

https://postdata.elkar.eus/event/ainara-maia-oroiminezko-igandeak-liburu-sinaketa/

Uncategorized atalean publikatua | Iruzkin bat utzi

2021eko hazilaren edo zemendiaren 29a, astelehena. Zer ote da maitASUNA?

IRITZI EMAILEAK. AINARA MAIA URROZ. IRUN.

Asuna, maitatu izanaren ‘as(e)naia’

Irakurle agurgarri eta errespetagarri hori:

hona hemen azken Oarso Bidasoako HITZAko nire artikulua:

Horrela, gure barneko esperantza bizi-bizirik mantenduko dugu garaian garaiko fruitu gozoekin, eta garai ilun eta tristeak ahantziko ditugu maitasunaren indarrez. Kondairak dio sona handiko herri eta erresuma baten gainean eraiki(ko) dugula gaur egun zapaltzen dugun Euskal Herria, sustraiak sakon tinkaturik, eta adar luzeak euskal diaspora osoan sakabanaturik.

«Munduan ez dago bere hizkuntza maite ez duen naziorik, eta eskoletan irakasten ez duen herririk. Hortaz, taxuzkoa da guk euskara estimatzea», (Juan Beriain Utergakoa, 1566-1633). «Hala, sinetsi nahi nuke nik ere maitasuna dela munduaren bihotza», (Gabriel Korta Errenteriakoa, 1951-2020), eta hala balitz ere, jakin badakit asunak asnaia edo azkurea eragiten duen bezala, sendagarria ere badela. Jakin badakit, neure azal-mamian pairatu dudalako, maitasuna mingarria dela, baina bizigarria ere bai.

Odola berritzeko baliatzen da asuna udaberrian, eta udazkenean urak badoaz bere bidean isil. Iragandako urek ez dute deus ere erraiten gaur, eta alferrik da iragan-denborak hobeak izan zitezkeela pentsatzea bestela egin bagenitu gauzak bikote ginelarik; izan ere, iragan-denborak ere okerragoak izan zitezkeela pentsatzea bestela egin bagenitu gauzak.

Horrela, iraganean harrapaturik, etorkizunak besarkaturik, gaur ernaltzeko ametsak giltzapean ditut, eta bihotz-hautsi honek hegalak baditu ere, oraingoan kosta egiten ari zait hegaldatzea. Asnaia dut gorputz-ariman, ase nahiak ez du betetzen ene sabela, eta munduari aldarrikatu nahi diot ez nagoela hutsik, zabal-zabalik baizik. Hala ere, isilik nago maitasunak ez bainau asebetetzen, gehiago nahi dut, benetako maitasunezko eskutitzek erantzun bat izan zezaten amesten nuen, baina errealitatea hauxe da, ase nahiak bultzatutako mina, asunak eragindako azkurea gorputz-bihotzean. Izan ere, maitasunak bere barnean du asuna.

Bidasoa ibaiaren ertzean asuna ere hotsez aldatzen da, Osinbiribil-erantz, itsasorantz hurbiltzen den neurrian, eta bizitzaren udan nagoela esaten badiot ere neure buruari, udazkenak hodeiertzean asnaia egiten dit. Bizitzaz bete nahi nuke eta eztanda egin, baina husten ari naiz tantaz tanta. Ez dut itxaropenik, baina esperantzetan egon nahi nuke. Aise erran daitekeena zergatik konplikatu? Hori da maitasuna, sinplea izanik ere, barnean mina eta sendagarria ditu.

Esperantzetan egon nahi nuke ainarak joan diren garaiotan, eta maitasunaren asunak udaberrirako ahantzirik, añarra bilduko dut Irungo zelaian, zauriak goxatzeko sendabelarra denez. Udako eztia maitasunezko itxaropenaren ameztia den bezala, itxaropenak eta beherapenak alde batera utzita, gorapozak eta esperantzak aldarrika ditzagun udazkenean isilik, maitasunaren ase nahiak edo hatz egiteko guraz, ez ote hobe amodiozko esperantza betea, maitearen itxaropen-hitz hutsak baino?

Uncategorized atalean publikatua | Iruzkin bat utzi

Irunen, 2021eko urriaren 27an, asteazkena. Denok ala inor ez!

DENOK GARA BIKTIMAK, ALA?

DENOK ALA INOR EZ!

Hemen, Euskal Herri “puta” honetan, sufrimendu eta galera handiak egon dira, eta irabazi gutti; ETAk barkamena eskatu behar badu, ahaztuko behar badugu eta memorian atxiki etorkizunerako ikaskizun izan dezagun, barkamena beste guztiek ere eskatu behar dute (Estatu-terrorismoak -GAL, sekretak, polizia espainol eta frantsesak eta enparauek), barkamena eskatu behar dute frankisten ondorengoek ere (jadanik frankista gehienak hilik daudelako goxo)… izan ere, frankismoaren diktadura mundu mailan izan den diktadura luzeenetako bat izan da eta min erreparaezin handia eragindakoa, eta inork ez du ordaindu… oraindik.

Euskal Herri honetan Frantziako Iraultza garaitik hona etengabeko zapalkuntza batean egon da, belaunaldiz belaunaldi… eta eskerrak erresistentzia bat egon den, baita borroka armatu bat ere, biziraun zezan gure hizkuntzak eta kulturak. Izan ere, ETA sortu zen Euskal Herria salbaltzeko heriotzetik, eta ezin dugu erran ETA inoiz sortu behar ez zuenik (hala ere aspaldi gelditu behar zuen bere jarduera…)

HEMEN denok gara biktimak, batez ere euskaldun oro…

eta biktimak izateari utzi nahi diogu eta bizirik segitu…

Urtebetean bigarren liburua aurkeztu du Marisa Arruabarrenak – https://karkara.eus/orio/1635007914348-urtebetean-bigarren-liburua-aurkeztu-du-marisa-arruabarrenak Urtebetean bigarren liburua aurkeztu du Marisa Arruabarrenak – https://karkara.eus/orio/1635007914348-urtebetean-bigarren-liburua-aurkeztu-du-marisa-arruabarrenak

Uncategorized atalean publikatua | Iruzkin bat utzi

Irunen, 2021eko irailaren 24an, ostirala… amodioari so

Irakurle agurgarria:

Erromantiko hutsa naiz, eta kolpe guztien ondoren ere amodioan sinesten dut oraindik…

SO BAT
Niko Etxart

Oihaneko zühaitzetan
txoriak oro hasten kantan
bihotzminak sendotzeko
zilarrezko hodeietan
sartü gira ametsetan.

SO BAT BERRIZ SO BAT
EGINEZ ALGARRI
SO BAT BERRIZ SO BAT
SO BAT MAITAGARRI

O maitia zaude beha
hain eztiki ni esteki
zilarrezko hodeietan
sartü gira ametsetan.

SO BAT BERRIZ SO BAT
BATAK BESTEARI
SO BAT BERRIZ SO BAT
AMODIOARI SO.

Uncategorized atalean publikatua | Iruzkin bat utzi

Irunen, 2021eko irailaren 9an, osteguna. Gogora, maitemina ez dago sendatzerik, maitea aurrez ikustez izan ezik (San Joan Gurutzekoa)

Irakurle agurgarria:

Iragan ostegunean ene amaren anaia Joxe zendu zen:

Oroitzapenak iltzatzen dira udaren azken honetan

eta gure memoriako zure irri-karkailak

bi malko isuriarazi digute masaileko udazkenerantz beheiti…

Eta neguaren aroa iritsi zaigu gure bihotzetara zure irri udazkenduarekin batera…

https://www.naiz.eus/eu/hemeroteca/7k/editions/7k_2021-09-05-07-00/hemeroteca_articles/maitatzeaz-eta-erotzeaz?fbclid=IwAR3XEEbhStyw8hi15b1qsUUg2jq46E3uR9h1U7KEW5ou3TVK1TAxTuW-Obg#.YTUu7CYTZJh

Idazteko maitatu behar da, erotzeraino ia, eta hatz puntekin ukitu behar da infernua. Tabua ukitu behar da, gauzak ez baitira aldatzen hitz egiten ez bada, eta horregatik munduak behar ditu idazleek betetako liburutegi anitzak, edo psikoanalisten dibanak.

Amodioa da leialtasuna, erromantikoa, munduaren ikuskera komunitarioa, Isak Dinesen idazleak zioenez, eta gogora datorkigu “Afrikako memoriak” filma, bere eleberrian oinarritzen dena.

Zoramena erotzat hartzea da, eta hortik ero bihurtzea, eta hori bazekien ongi Virginia Woolf idazleak.

Marina Tsvietajeva poeta errusiarrak ongi zekien maitasunaren asimetrikotasunaz esan zuelarik: inork ez nau maite nik maite izan dudan bezala. Pertsona emankorra omen zen, eta poesian oparoa, “ene anaia andrazkoa” idatzi zuen.

Lou Andreas Salome psikoanalista, idazle eta emakume desiratuak zioen gorputza eta arima ez daudela bereizita. Lou oso erakargarria omen zen, eta harentzat maitasuna lasaitasuna zen.

Doris Lessing Literaturako Nobel saridunak esan zuen maitatzea ez dela A eta Bren arteko sentimendu bat bakarrik.

Aipatu ditudan historiako emakume horiek eta besteak erotzat hartuak izan ziren asko, baina egiatan idazle hiperlogikoak ziren, eta oso emankorrak maitasunean.

Idaztea esanak eta esanezinak ateratzeko modua izan daiteke, baina dena ez da argitaratzea; maitasuna bezala, obsesioa da idaztea, baina garrantzitsua da atzera egiten jakitea, utzi ere egin behar baita, gero beharbada etortzeko. Joxanton Artzek ere bere berrogeiko krisian aurreko olerki oro sutan erre omen zituen, berriro ere hasteko, eta nik neuk ere maitasunean dena pikutara bidaltzeko adorea izan banu eta amore eman ene berrogeiko krisian, hobe egonen nintzateke orain. Baina ni ez naiz emakume idazle hiperlogiko horietako bat eta kosta egiten zait gauzak ulertzea, baina sentitzea ez, gehiegi sentitzen baitut, eta egia oro ez dira on. Maitatzearen obsesio horregatik, muturreraino eramateagatik ene maitasuna, erokeria asko egin ditut, ia erotzeraino.

Idaztea eta maitatzea obsesioa dira, eta atzera egitea garrantzitsua da, utzi egin behar da, berriro ere etortzeko. Dena hizkuntzan dago, eta norbere buruari kontra egitean ere bai, eta gure penari muga bat jarri behar zaio, gure sufrimenduari epemuga bat jarri, ez erotzeko. Inspirazioa literaturan bezala, ez bilatu bizitzan eta etorriko da maitatzea eta erotzea, eta bitartean idatzi non sense edo zentzurik gabe, gero uzteko behar ez duguna zentzua datorkigunean; egia da maitasuna uzten ez bada, obsesio bilakatzen dela, erotzeraino, eta horregatik doaz loturik maitatzea eta erotzea.

Maitatzeari buruz pentsatzean honako hitz hauek datozkit eta idazten dut: harremana, bihotza, zoriona, sentipena, bizipoza, emozioa, ilusioa, desilusioa, ama, aita, mina, iluna, beldurra, distantzia, ukitzea, jarioa, hasiera, amaiera, erotzea, maitea, maitemintzea, sortzea, gozatzea, amildegia, men egitea, lasaitasuna, zalantza, harro egotea, besarkadak, muxuak, oroitzapenak, sufrikarioa, kezka, askatasuna, bilaketa, itolarria, laztanak, deskubrimendua, ikasketa, harridura, amorrazioa, alaitasuna, poza, goxotasuna, zaintza, konpromisoa, elkarrizketa, bakarrizketa, zuria, urdina, horia, gorria, txortan egitea, larrutan egitea, sarea, amodioa, herriarekiko maitasuna, maitasuna, ematea, emana, aztoramendua, grina, gozamena, arima, gorputza… erotzeari buruz pentsatzean, ordea, honako hauek datozkit ia pentsatu gabe: ospitalea, zuria, begi beltza, azidoa, gorabehera, begi zabaldua, oihua, lerdea, isolamendua, zama, besteak, isiltasuna, oroitzea, begirada galdua, ausentzia, zorabioa, ulertezina, sufrikarioa, poesia…

Maitatzearen eta erotzearen artean antzekotasunik ikusten al duzue?

Maitatzea erotzea, sufritzea, zuria, aztoratzea izan daitekeen bezala, erotzea izan daiteke oroitzea, poesia, baina alderantziz ere bai; erotzea maitatzea, sufritzea, zuria, aztoratzea izan daiteke, eta maitatzea, aldiz, oroitzea, poesia, poza, ilusioa.

Maitatzeaz eta erotzeaz ari garenean, dena da posible, baina kontuz obsesioekin, dena argitaratzeko ez den bezala, maitatzeak uztea esan nahi du batzuetan, ez erotzeko. Aurreko emakume idazle hiperlogiko haien gisa dena nahi izaten dugu, eta dena ukaitea ez da posible.

Hala ere, dena nahi zutelako erotzat hartu zituzten, nahiz eta eroturik ez egon, obsesioak ito zituzten, mundu honek itoak joan ziren idazle handi horiek. Ero nago baina determinazioz, oihu egin nahi diona munduari bihotza hautsia dudala baina berriro hasteko prest nagoela… denbora gehiago gal ez dezadan eta ez beranduegi izan ez dadin, nahiz eta munduarentzat eta besteentzat ero bat izan ni neroni, eta idazle handi horietako bat ez naizenez, paperak tintaz zikintzen segituko dut, beharbada sutan erretzeko, gordetzeko edo argitaratzeko. Idaztea, maitatzea bezala, obsesio ukaezina baita!

Idazleari buruz…

Ainara Maia Urroz. 45 urteko irundarra naiz. Euskal filologoa ikasketaz eta hitzen kontrabandista, beti mugan dabilena, hegotik iparrera eta mendebaldetik ekialdera. Irakurtzea eta idaztea gustuko dut; idazle izateko nire nahia betetzeko eman nuen izena Bergarako Idazle Eskolan 2006an, eta oraindik ez omen naizenez idazle, banoa, poliki eta emeki, autopista bihurgunetsu eta bidezidor zuzenetan barrena.

Uncategorized atalean publikatua | Iruzkin bat utzi

Irunen, 2021eko agorrilaren 4an, asteazkena. Arnasgune bat dut HATSA mundu triste honetan, eta lagun baikorrak ditut arnasa emateko eta hartzeko. Eskerrik hanitx!

Irakurle maitea:

heldu den agorrilaren 10ean dugu poetok eta poesiazaleok bilgune Senpereko Larraldean aurten bigarren aldiz, eta denok ere kümitatürik zidee!

IRITZI EMAILEAK. AINARA MAIA URROZ. IRUN.

Dunbotsak aditu dira Behe Bidasoa honetan

IrunOrokorra

2021/06/03

Ainara Maia Urroz

Beraz, har itzazue loreak ahal duzuen bitartean, xerbeldu aitzin eta bizi oraina, une oro ezerezean gelditzen den oraina, eta hats bakoitzeko poema edo sentipen hori aurkitzen baduzue, heldu horri, hori baita Hatsaren  Poesia, apirilero loratzen den lorea eta gutako bakoitzean fruituak eman ditzakeena.

2021eko Hatsaren Poesiaren dunbotsak aditzen dira: heldu den ekainaren 13an dugu poetok Senperen urteroko bilgune, Bidasoa aldeko zenbait poetok ere parte hartzen baitugu; baina bihotzak eginik, Bidasoa ibaian itotako eta etsipenak jotako etorkinengatik.

Aspaldiko kondairaren dunbotsak dio Sugaar lurraren hondotik atera zela, eta erabat haserre harriak botatzen hasi zela Aiako Harritik. Horrela, harritzarrak dunbaka-dunbaka itsasoratu ziren. Hala sortu ziren Hendaiako Ondarraiteko bikiak edo harri parea: Dunbiak. Harriek lurrarekin talka egitearen onomatopeia dugu dunba, eta hortik dator behin izan zenaren gaurko izena. Aiako Harritik jaurtitako harriek, dunba-dunba itsasorako bidean gaurko Irungo Dunboa auzoaren izena sortu zuten, eta horrela, Aiako Harri mitikotik Dunboara, eta Dunboatik Dunbietara, neure buruari galdetzen diot ni ere ez ote nabilen mundu honetan lurrari kolpeka, galdurik.

Goi-nafarreraz dunba ere ezkil handiari edo kanpaiari deritzo; dunba-belarra landare mota bat ere bada, bestalde, eta izena bere dunba edo kanpai formatik hartzen du, eta kanpai-belarra ere deritzo.

Kondairaren dunbotsak edo arrabotsak dio Hendaiako Dunbo luzea eta laburra Aiako Harritik jaurtitako harritzarrak direla, eta Lapurdiko Xoldokogainean ere erori zela dunboren bat edo beste, eta dunbo horiek lurrarekin talka egitean faila sorturik, naturak duela milioika urte Behobiako aduanatik hurbil muga natural bat ezarri zuen, Bidasoaren gaindi, bidesaririk ordaindu gabe eta nortasun agiririk erakutsi gabe. Hendaiako faila deritzo, eta natural sartzen da Gipuzkoatik barna, eta Aiako Harriaren mendigune paleozoikoa eta Xoldokogaina bere ertz triasikoa zatitzen ditu. Horregatik dira hain desberdin Aiako Harria, Xoldokogaina eta Dunboako harritzarrak.

Dunboa ere bada historiaurreko tumulua, baina gure esku dago inguruotako aurre-historiako berezitasuna ez hilobiratzea, eta Bidasoa hiltoki ez bihurtzea. Gure esku dago dunbaka ez itsasoratzea, baizik eta milaka urteko gure mendiaren gailurra argitzea eta bizia ematea Euskal Herriari. Gure esku dago dunbo batek edo bik lurpera ez gaitzaten betiko, gure euskara bizi-bizirik sentiaraztea etorkizunean. Eta gure esku dagoena egiten ez badugu, naturak egingo du bere bidea, gure esku ez dagoen gauza asko dagoelako, bidenabar errateko. Eta horrela, kondaira berriak sortuko ditugu gure itxaropenetatik eta etsipenetatik geroko euskaldunek entzun ditzaten lur honen dunbotsak.

Uncategorized atalean publikatua | Iruzkin bat utzi